Shaan E Punjab Academy

ਬਹਿਲੋਲ ਲੋਧੀ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਲੋਧੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸੁਲਤਾਨ ਸਨ। ਉਹ 1451 ਤੋਂ 1489 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਰਹੇ। ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨ ਮੂਲ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਈਦ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ।
ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਮ: ਲਗਭਗ 1401 ਈ.
ਰਾਜਕਾਲ: 1451–1489 ਈ.
ਵੰਸ਼: ਲੋਧੀ ਵੰਸ਼ (Lodi Dynasty)
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ: Sikandar Lodi
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਜ
ਲੋਧੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਜੌਨਪੁਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।
ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ।
ਸਾਦਗੀ, ਨਿਆਂਪ੍ਰੀਤਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ।
ਮੌਤ
ਮੌਤ: 1489 ਈ.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣੇ।
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ
1451 ਈ. ਵਿੱਚ ਲੋਧੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸ਼ਾਸਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਅਤੇ ਫਿਰ Ibrahim Lodi ਸ਼ਾਸਕ ਬਣੇ।
1526 ਈ. ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਹੀਮ ਲੋਧੀ ਦੀ ਹਾਰ ਨਾਲ ਲੋਧੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।

1 day ago | [YT] | 7

Shaan E Punjab Academy

ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ
Bhai Vir Singh ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਵਿਦਵਾਨ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਤਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1872 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਡਾ. ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਗਿਆਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ, ਗੁਰਮੁਖੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਿੱਖ ਧਰਮ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ (Father of Modern Punjabi Literature) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸਾਹਿਤਕ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ, ਨਾਵਲ, ਜੀਵਨੀ, ਇਤਿਹਾਸ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਸੁੰਦਰੀ" (1898), "ਬਿਜੈ ਸਿੰਘ" (1899), "ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ", ਅਤੇ "ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ" ਵਰਗੇ ਨਾਵਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਰਾਣਾ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੰਬੀ ਕਵਿਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਦਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨਾ ਦਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਆਧਿਆਤਮਿਕਤਾ, ਦੇਸ਼-ਪ੍ਰੇਮ, ਕੁਦਰਤ-ਪ੍ਰੇਮ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਚਿੱਤਰਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਲ, ਭਾਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰੰਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1955 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। 10 ਜੂਨ 1957 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ:
ਜਨਮ: 5 ਦਸੰਬਰ 1872, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
ਦੇਹਾਂਤ: 10 ਜੂਨ 1957
ਉਪਾਧੀ: ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲ: ਸੁੰਦਰੀ, ਬਿਜੈ ਸਿੰਘ, ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ, ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਵਿ: ਰਾਣਾ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲਹਿਰ: ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ
ਸਨਮਾਨ: ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (1955)
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਅਦਵਿੱਤੀਅ ਹੈ। ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਚਿੰਤਕ ਵੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਈ।

3 days ago | [YT] | 6

Shaan E Punjab Academy

ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ

2 weeks ago | [YT] | 17

Shaan E Punjab Academy

ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਪੈਣਗੇ ਵੈਣ ਡੂੰਘੇ, ਪੁੱਤ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਚਿਖਾ 'ਤੇ ਸੌਣ ਲੱਗਾ

2 weeks ago | [YT] | 12

Shaan E Punjab Academy

ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ

2 weeks ago | [YT] | 11

Shaan E Punjab Academy

Join Shaan E Punjab Academy for Daily Motivation & Educational Updates 📚

2 weeks ago | [YT] | 11

Shaan E Punjab Academy

ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ 23 ਜੂਨ 1757
Subscribe For Daily Educational Updates

3 weeks ago | [YT] | 9

Shaan E Punjab Academy

3 weeks ago | [YT] | 9

Shaan E Punjab Academy

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਿਨ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? 🤔
ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 23.5° ਝੁਕਿਆ ਹੋਣਾ ਹੈ।
🌍 ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਧੁਰੀ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
☀️ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲਾਰਧ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ) ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਵੱਧ ਝੁਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
📌 ਇਸ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਾਡੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ:
✅ ਸੂਰਜ ਜਲਦੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ
✅ ਸੂਰਜ ਦੇਰ ਨਾਲ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ
✅ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
✅ ਰਾਤ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

📚 Shaan E Punjab Academy

Subscribe for Daily Education Updates

3 weeks ago | [YT] | 5

Shaan E Punjab Academy

📚 ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਘਟਨਾ (20 ਜੂਨ 1756)

ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਘਟਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾ 20 ਜੂਨ 1756 ਨੂੰ ਵਾਪਰੀ, ਜਦੋਂ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਵਾਬ ਸਿਰਾਜੁੱਦੌਲਾ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਫੋਰਟ ਵਿਲੀਅਮ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫੋਰਟ ਵਿਲੀਅਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਵਾਬ ਸਿਰਾਜੁੱਦੌਲਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਲਈ ਖਤਰਾ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜੌਨ ਜ਼ੇਫਾਨਿਆ ਹੋਲਵੈੱਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 146 ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ, ਤੰਗ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਭਰ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰਮੀ, ਘੁੱਟਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ 123 ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 23 ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਵਤ ਬਚੇ। ਇਸ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ “ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਆਫ ਕਲਕੱਤਾ” ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਪਰ ਕਈ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਨਵਾਬ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਹੁਕਮਾਂ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਥਾਨਕ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰੀ ਸੀ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1757 ਦੀ ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ।

3 weeks ago | [YT] | 14